Lâu rồi mới đi xem phim ở rạp, bộ phim lần này là Avatar, điều đọng lại không chỉ là hình ảnh đẹp hay bối cảnh hoành tráng, mà là bài học về cách con người vận hành khi đứng trước một việc lớn. Phim cho thấy muốn làm được chuyện gì nghiêm túc thì không thể chỉ dựa vào một cá nhân hay một nhóm đơn lẻ. Mỗi bộ phận có một vai trò, một mục tiêu, một cách nhìn và một áp lực khác nhau. Nếu không phối hợp ăn ý, mạnh ai nấy làm, thì kế hoạch dù hay đến mấy cũng dễ vỡ khi bước vào thực tế. Chuẩn bị cho một việc gì đó, vì vậy, không chỉ là chuẩn bị nguồn lực mà còn là chuẩn bị sự đồng bộ giữa con người với con người.
Điểm thứ hai là: không lúc nào đưa ra quyết định là dễ dàng. Trong Avatar, càng đi sâu vào câu chuyện càng thấy những lựa chọn đều khó khăn, vì quyết định nào cũng kéo theo hậu quả và trách nhiệm. Có những lúc không phải thiếu thông tin mà vẫn khó, vì cái khó nằm ở chỗ phải chọn giữa những phương án đều có mặt được – mất. Phim không làm mọi thứ đơn giản theo kiểu cái nào cũng rõ ràng, mà đặt nhân vật vào thế phải chọn trong xung đột lợi ích và giá trị.
Và đúng như vậy, không có quyết định nào đúng 100%. Mỗi lựa
chọn đều có giá phải trả. Nếu được lợi ích mặt này thì sẽ có hại ở mặt khác: muốn
đạt mục tiêu nhanh thì phải đánh đổi sự thấu hiểu, muốn giữ được sự an toàn cho
một bên thì lại làm bên kia tổn thương, muốn lấy được cái mình cần thì có thể
đánh mất niềm tin hoặc phá vỡ những điều không thể phục hồi. Cảm giác “đúng”
trong phim nhiều khi chỉ là “đúng nhất” trong những lựa chọn không hoàn hảo.
Vì vậy, điều rút ra từ Avatar là khi ra quyết định,
điều quan trọng không phải cố tìm một lựa chọn hoàn hảo vì gần như không có, mà
là nhìn thẳng vào sự đánh đổi: mình đang được gì, mất gì, và phần mất đó có chấp
nhận được hay không. Và khi đã quyết, nếu không thể tránh hoàn toàn tác hại,
thì ít nhất phải có trách nhiệm giảm bớt nó.